Njė kėndvėshtrim i njė prindi

“Pėr mua, fillimi i rritjes sė njė fėmiu me vėshtirėsi nė tė mėsuar (unė preferoj kėtė mė shumė sa emėrtimin ‘i hendikepuar’) nuk ishte aspak e lehtė. Meqenėse librat me kanė ndihmuar, unė ende pėrjetoj ndjenjėn nėpėr tė cilėn kam kaluar, posaqėrisht se vajza ime ishte fėmiu im i parė.

Unė duhet ta mbajė atė afėr meje sepse shumė:

  • Ajo ėshtė e varur nga unė;
  • Unė e sjell atė rreth e rrotull nėpėr shtėpi nė njė shtrat me rrota
  • Unė e mbėshtes atė nė karriken e pjerrėt tė vendosur afėr meje mbi lavaman ose mbi tavolinė (ėshtė ideale pėr ne tė dy qė tė shohim, tė ndėgjojmė, tė prekim dhe ta gudulisim).

> Unė nuk do ta lė atė tė bėj njė sy gjumė as mė tepėr kjo prirje e thjeshtė si njė pjesė e “kushtit”. Kam pėrfunduar se nėse bėj diqka qė tė dallohem nga ajo, nėse unė kam zgjedhur pėr tė njė mundėsi tė humbur ajo nuk do tė mund tė zgjedh pėr vete nga njė mjedis i pakalueshėm, ajo ka shfaqur njė shenjė tė vogėl lodhjeje ose fikjeje. Sytė e saj bėhen tė ndritshėm, trupi i saj mė gjallėrues dhe koka e saj e vogėl ėshte mė pak e mundshme tė bie lirshėm prapa qafės sė saj. Unė ende mbaj, mirėpo, ajo ka nevojė pėr pak fikje kohės tė cilėn unė e kam vėrejtur nė njė shikim tė shpejt tė saj nga distanca.

Si pjesė e kujdesit tė pėrgjithshėm tėbebes unė kam provuar tė ndrroj rutinėn:

  • E ndėrroj (e lė-vendosi) atė nė vende tė ndryshme. Dushi mund tė bėhet nė lavaman, me babanė ose nė pishinė.
  • Lojėra fizike mund tė jetė bėrė nė njė jorgan tė fryrė me pupla ose nė qilim tė fortė. Unė do tė kėrkojė pyetje (probleme) kritike lidhur me lojėrat. A ndjejnė ata kėnaqėsi, ngacmoje dhe siguroje kėnaqėsinė?
  • Pse nuk i fikson lojrat nė djep kur shputat dhe gjunjėt janė shpresdhėnės nė shqelmim, ose kur bėrrylat i shtypin ata jashtė?
  • Pse mos tė ketė letėr shushuritėse nėn krahėt e tij?
  • A mund qė lojėrat tė jenė edhe nga materiale tjera pėrveq nga plastika, a mund tė jenė ato tė mbuluara me pėlhura tė ndryshme?
  • Si ti ndryshojmė ngjyrat e bebes prej pembe nė njė tė artė tė shkėlqyeshme?
  • Si ti ndryshojmė nga zilja nė zėra tė shtratit tė drunjėt nė tinguj tė buzėve nė tinguj caparesh, nė kėrcitje?
  • A mund ta befasojė me mbajtjen varur tė ballonit tė trashė, rruaza tė vockla, cantė uji e mbullur plastike pėr shtrydhje, njė pjesė cokollate, njė pasqyrė? A mund tė I mbaj tė mbyllura gjėrat papritmas dhe ti lė ato tė rishfaqen?

Ne padyshim do tė jemi nė anėn e saj dhe nuk sjellin nė dyshim interesimin pėr tė. Nė vėshtrim tė kėsaj sikur njė qėndrim i guximshėm por fėmiju im, i cili tani ėshtė dhjetė vjėcar, paraqet pėr atė kėtė qė mund tė jetė ok

Prindėrit folės – sa prindėr kanė pėrballuar

“Kur ti tregojmė tė afėrmve dhe shokėve pėr atė se sa e kemi dėshiruar fėmiun e parė me Sindrom Down ne kuptojmė se ata kanė pritur nga ne tė reja pikėlluese dhe ne do t’i sjellim te ata me butėsi. Djali ynė ėshtė pranuar dhe ėshtė vizituar nga tė gjithė.” “Me kalimin e kohės ėshtė bėrė diagnostikimi, Stiveni ishtė gati pjesė e familjes dhe ne nuk e kemi konsideruar asgjė tjetėr pėrpos se duhet ta mbajmė atė me neve.” “Kur vajza jonė e vogėl ka lindur me syndrome Down, ishte njė shok i tmerrshėm dhe ne ishim shumė tė pikėlluar. Prindėrit tonė dhe shokėt ishin shumė mbėshtėtės, tė cilėt ndihmuan jashtėzakonisht. Ajo qė mė sė shumti na ndihmoi ishtė se ata u bėnė tė hapur, pėrmes grupit local tė Asociacionit Sindrome Down, nė njė familje me vajzėn e vogėl nėntė muajshe me syndrome Down. Takimi me tė na tregon se ne mund tė pėrballojmė sepse ata e kanė pėrballuar.”

Vėllezėrit dhe motrat flasin

“Kur lindi motra ime e vogėl, nėna dhe babai mė treguan se ajo do tė jetė pakėz mė ndryshe dhe ajo do tė ketė nevojė ta ndihmojė atė ti mėsojė gjėrat, mė shumė se qė ajo mundet. Ajo mund tė bėjė shumė gjėra dhe unė duhet ta marrė atė jashtė pėr tė luajtur. Mendoj se ėshtė e dashur.” Angela, 12 vjecare
“Vllau im mund tė jetė njė telashe reale. Ai mund tė gjindet gjithkund dhe dėshiron tė luan me tė gjitha librat e mia dhe lodrat, por motra ime mė e madhe thotė se edhe unė kam bėrė kėshtu kur isha nė moshėn e tij kėshtuqė unė mendoj se unė duhet tė jemė mė I kujdesshėm me atė.” Simon, 9 vjecar.

Gjyshėrit kanė fjalėn e fundit

“Njėri nga shokėt e mi sė fundi mė pėrkujtoi se kur unė i kam treguar asaj se fėmiu i parė i vajzės sime ka lindur me Sindrom Down, unė i kam thėnė se jeta ime kurrė mė nuk do tė jetė e njėjtė. Pas 11 vitesh unė mund tė them se cka kam thėnė atėherė ėshtė bėrė e vėrtetė, jo krejtėsisht nė kuptim negative por nė shtimin e pėrvojės qė ne e kemi pasur nė kujdesin e gjyshėrve tanė nė rritje dhe zhvillim.” Gjyshja e Lukit
“I ndjej momentet e pikėllimit kur mendoj sa shumė ka pasur nevojė pėr ndihmė Timi krahasuar me nipat tjerė tė mi, por pak nga pak, unė mund tė shoh disa marifete nė tė qė fėmijėt tjerė kanė pasur dhe e di se vėrtetė unė jam e kėnaqur qė e kemi atė si pjesė tė familjes tonė.” Gjyshi i Timit.

Ndihmo dhe ti!
Felmnderit!
Raifeisen Bank
1501090000423672
Republika e Kosoves
---------------------------------------
Procredit Bank
1110242501000152
Republika e Kosoves

DS KOSOVA

  • Rr. Kroi i Bardh Nr, 72, Dardania
  • 10000 Prishtinė
  • Republika e Kosovės
  • Kontakt:
  • Tel/Fax;
  • +381 38 545715
  • +377 44 112170
  • +377 44 185685
  • info@downsyndromekosova.org